top

Κύμα μεταναστεύσεων


Το μεταναστευτικό αυτό κύμα ("Κύμα Α), που προσέβλεπε στην εύρεση νέων περιοχών προς εκμετάλλευση στη δυτική πλευρά του Αιγαίου, στράφηκε αρχικά στο νότιο άκρο της ηπειρωτικής χώρας, όπως μαρτυρούν ευρήματα που χρονολογούνται στην Κατώτερη Μεσολιθική (Φράγχθι, Κούκου και Κλεισούρα στην Αργολίδα), ενώ αργότερα στην Ανώτερη Μεσολιθική προς τα βορειοδυτικά, όπως μαρτυρούν ευρήματα αυτής της περιόδου στη θέση Σιδάρι της Κέρκυρας και σε υπαίθριες θέσεις στην περιοχή της Πρέβεζας. Την άποψη περί στενών επαφών των δύο περιοχών εκατέρωθεν του Αιγαίου ενισχύει και η διαπιστωμένη ομοιότητα της τεχνικής των εργαλείων από τα Γιούρα με αντίστοιχα εργαλειακά σύνολα της ΝΔ Μικράς Ασίας.

Σύμφωνα με την ίδια άποψη, οι νέοι αυτοί πληθυσμοί συλλεκτών επισκέφτηκαν κάποιες θέσεις (Φράγχθι, Θεόπετρα), τις οποίες είχαν χρησιμοποιήσει ομάδες κυνηγών κατά την Παλαιολιθική περίοδο, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι επρόκειτο για συγγενικές ομάδες ή για άμεσους απογόνους τους. Τα κενά κατοίκησης που διαπιστώνονται στις θέσεις αυτές μεταξύ των δύο περιόδων (π.χ. 300-600 χρόνια στο Φράγχθι) μαρτυρούν ότι οι ίδιοι τόποι ξανά έγιναν αντικείμενο εκμετάλλευσης από νέες ομάδες που επιθυμούσαν να εξασφαλίσουν την τροφή τους με τη συλλογή άγριων καρπών, το κυνήγι μικρών ζώων και την αλιεία.

Η υπόθεση περί μετανάστευσης νέων πληθυσμιακών ομάδων κατά τη Μεσολιθική εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο θεωριών που υποστηρίζουν την αλλογενή προέλευση της παραγωγικής οικονομίας (εξημέρωση χλωρίδας και πανίδας, γεωργία, μόνιμη εγκατάσταση) στον ελλαδικό χώρο και την έλλειψη οποιασδήποτε συνάφειάς της με τη Μεσολιθική. Ως αποδεικτικά στοιχεία χρησιμοποιούνται αφενός η διάσπαρτη και ασυνεχή κατανομή των μεσολιθικών θέσεων στον ελλαδικό χώρο (βλ. μεγάλα τμήματα της ελλαδικής χώρας παραμένουν ακατοίκητα), που είναι δηλωτική της ρήξης με την Παλαιολιθική, και αφετέρου η απουσία ενδείξεων συνεχούς κατοίκησης και εξημέρωσης άγριων φυτών και ζώων στις θέσεις αυτές, δηλωτική της ρήξης της με την επόμενη περίοδο, τη Νεολιθική.